صافکاری خودرو یکی از مهمترین مراحل نگهداری و بازگرداندن زیبایی خودرو است. هر بخش از خودرو با توجه به جنس فلز، ضخامت بدنه و نوع آسیب، نیازمند تکنیک و ابزار مخصوص است. در این راهنما، به صورت جامع به بررسی انواع صافکاری، روشهای مناسب برای هر ناحیه و مراحل دقیق انجام کار میپردازیم.
انواع صافکاری خودرو
صافکاری خودرو به دو دسته اصلی تقسیم میشود:
صافکاری بدون رنگ (PDR – Paintless Dent Repair)
در مقالات قبلی بررسی کردیم که « صافکاری بدون رنگ خودرو چیست و چه مزایایی دارد». PDR یا صافکاری بدون رنگ یکی از تکنیکهای مدرن و محبوب در صافکاری خودرو است. در این روش، فرورفتگیها بدون آسیب به رنگ اصلی خودرو ترمیم میشوند. این روش برای فرو رفتگیهای کوچک و متوسط بسیار مؤثر است و در هزینه و زمان مشتری صرفهجویی میکند.
ابزارهای مورد استفاده در صافکاری PDR
- میلههای مخصوص PDR برای اعمال فشار از پشت پنل
- میلههای دسترسی محدود برای فرو رفتگیهای سخت
- چکشهای پلاستیکی یا لاستیکی برای اصلاح جزئیات
- چراغ یا نور مخصوص برای تشخیص دقیق محل فرورفتگی
مراحل PDR
- تشخیص دقیق محل آسیب: ابتدا با نور مخصوص یا چراغ مخصوص PDR محل فرورفتگی بررسی میشود تا شدت و عمق آن مشخص شود. این مرحله اهمیت زیادی دارد زیرا انتخاب ابزار و نحوه فشار به همین تشخیص وابسته است.
- دسترسی به پشت پنل: تکنسین باید به پشت پنل دسترسی پیدا کند. در درها و گلگیرها این دسترسی از داخل پانل، سقف یا صندوق عقب صورت میگیرد.
- اعمال فشار کنترلشده: با استفاده از میلهها و ابزار مخصوص، فلز به آرامی به حالت اولیه بازگردانده میشود. تکنسین با حرکات دقیق و کنترلشده هر قسمت را اصلاح میکند.
- اصلاح نهایی: پس از بازگرداندن فرم اصلی، سطح بررسی میشود تا با اطراف همسطح باشد. در صورت نیاز فشار جزئی یا ضربههای کوچک برای هماهنگی کامل اعمال میشود.
مزایای PDR
- حفظ رنگ اصلی بدون نیاز به رنگآمیزی مجدد
- سرعت اجرای بالا و صرفهجویی در زمان
- هزینه کمتر نسبت به صافکاری سنتی
- مناسب برای درها، گلگیرها، کاپوت و صندوق عقب که فرورفتگیهای کوچک دارند
صافکاری سنتی با همر و چکش
صافکاری سنتی روش قدیمی اما هنوز کاربردی برای آسیبهای عمیق است. زمانی که PDR نتواند نتیجه دهد یا فلز دچار پیچیدگی شدید شده باشد، از این روش استفاده میشود. این تکنیک شامل فرمدهی فلز با چکش و همر، اصلاح جزئیات با لیسه و قلم و آمادهسازی برای رنگ است.
ابزارهای مورد استفاده در صافکاری سنتی
- چکشهای مخصوص صافکاری
- همر برای فرمدهی فلز
- لیسه و قلم برای اصلاح نواحی کوچک
- دستگاه ضخامتسنج رنگ
مراحل صافکاری سنتی
بررسی و سنجش ضخامت فلز: قبل از شروع، تکنسین ضخامت فلز و میزان آسیب را بررسی میکند تا تصمیم بگیرد کدام ابزار و تکنیک مناسب است.
فرمدهی اولیه با همر و چکش: فلز با ضربههای کنترلشده فرم میگیرد تا شکل اولیه آن بازگردد. این مرحله ممکن است نیاز به چندین تکرار داشته باشد تا قسمت آسیبدیده به فرم اصلی نزدیک شود.
اصلاح جزئیات با لیسه و قلم: فرورفتگیهای کوچک و ناهمواریها با ابزار دقیق اصلاح میشوند. این کار باعث میشود سطح صاف و همسطح با اطراف باشد.
آمادهسازی برای رنگ: سطح سنبادهزنی و صاف میشود تا برای رنگآمیزی و پرداخت نهایی آماده شود.
مزایای صافکاری سنتی:
- امکان ترمیم فرورفتگیهای عمیق و آسیبهای شدید
- انعطاف در فرمدهی هر نوع فلز و ناحیه بدنه
- مناسب برای مناطقی که دسترسی به پشت پنل سخت است
- نتیجه نهایی دقیق و با دوام
صافکاری شاسی و ستونها
شاسی و ستونها مهمترین بخشهای خودرو از نظر ایمنی و استحکام ساختاری هستند. حتی آسیبهای کوچک در این بخشها میتوانند موجب کاهش ایمنی خودرو، ایجاد لرزش در بدنه یا مشکل در باز و بسته شدن درها شوند. بنابراین ترمیم این نواحی باید با دقت بسیار بالا انجام شود.
روشهای صافکاری شاسی و ستون:
- کشیدن شاسی با دستگاه Frame Pulling: این دستگاهها با کابلها و اهرمهای هیدرولیک، قطعات آسیبدیده را به آرامی و مرحله به مرحله به حالت استاندارد کارخانه بازمیگردانند.
- جوشکاری و پرچکاری: اگر ستون یا قسمت شاسی دچار آسیب شدید شده باشد، تکنسین قطعه آسیبدیده را برداشته و با قطعه جدید جایگزین یا پرچکاری میکند.
مراحل صافکاری شاسی و ستون:
- بررسی اولیه و اندازهگیری: با استفاده از ابزارهای دقیق، میزان انحراف شاسی و ستونها مشخص میشود. این مرحله برای تعیین نقاطی که نیاز به کشش دارند بسیار حیاتی است.
- اتصال به دستگاه شاسیکشی: خودرو با کابلها و نگهدارندهها به دستگاه شاسیکشی وصل میشود.
- کشیدن تدریجی قطعات: تکنسین با اعمال نیروی کنترلشده، قطعات آسیبدیده را مرحله به مرحله به موقعیت اصلی بازمیگرداند. این کار باید به آرامی انجام شود تا از ایجاد ترک یا آسیب بیشتر جلوگیری شود.
- بررسی زاویهها و همترازی: پس از کشش، زاویهها، خطوط شاسی و ستونها با ابزار دقیق بررسی میشوند تا مطمئن شویم فرم استاندارد کارخانه حفظ شده است.
- ترمیم نهایی: در صورت نیاز، سطح سنبادهزنی و صافکاری میشود و آماده رنگآمیزی و پرداخت نهایی میگردد.
مزایای صافکاری شاسی و ستون:
- حفظ ایمنی و استحکام ساختاری خودرو
- اصلاح دقیق آسیبهای شدید و تصادفهای سنگین
- جلوگیری از آسیب ثانویه به سایر بخشها
- هماهنگی کامل با استاندارد کارخانه و حفظ طول عمر خودرو
صافکاری سپرها، دستگیرهها و قطعات پلاستیکی
سپرها، دستگیرهها و قطعات پلاستیکی خودرو به دلیل جنس نرمتر و حساسیت بالا، نیازمند دقت و ابزار ویژه هستند. این نواحی معمولاً آسیبهای سطحی مانند فرورفتگیهای کوچک، خراشها یا ترکهای جزئی دارند که اگر به درستی ترمیم نشوند، ظاهر خودرو را خراب میکنند یا منجر به ترک خوردن پلاستیک میشوند.
روشهای صافکاری سپر:
- PDR مخصوص پلاستیک: برای فرورفتگیهای کوچک روی سپر و سایر قطعات پلاستیکی. ابزار PDR مخصوص پلاستیک از وارد شدن فشار زیاد جلوگیری میکند و پلاستیک را بدون ترک خوردن بازمیگرداند.
- ترمیم با پرایمر و رنگ اسپری: اگر فرورفتگی با PDR قابل ترمیم نباشد یا رنگ آسیب دیده باشد، سنبادهزنی، پرایمر و رنگ مخصوص پلاستیک استفاده میشود.
مراحل صافکاری سپر و قطعات پلاستیکی:
- تشخیص نوع پلاستیک و شدت آسیب: تکنسین بررسی میکند که آیا قطعه قابل ترمیم با PDR است یا نیاز به ترمیم سطح و رنگ دارد.
- اعمال اصلاح با ابزار مخصوص پلاستیک: فرورفتگیهای کوچک با میلهها و ابزار مخصوص اصلاح میشوند تا پلاستیک ترک نخورد.
- سنبادهزنی و اعمال پرایمر: در صورت وجود خراش یا ترکهای سطحی، سنبادهزنی و اعمال پرایمر انجام میشود تا سطح آماده رنگ شود.
- رنگآمیزی و پرداخت نهایی: رنگ مطابق با رنگ بدنه خودرو زده شده و با سنبادهزنی و پولیش نهایی سطح یکدست و همسطح میشود.
- بررسی نهایی: بررسی نهایی انجام میشود تا اطمینان حاصل شود رنگ، فرم و سطح با سایر بخشها هماهنگ و یکدست است.
مزایا:
- جلوگیری از ترک خوردن و آسیب بیشتر پلاستیک
- ترمیم سریع و دقیق فرورفتگیها و خراشها
- حفظ هماهنگی رنگ با سایر نواحی بدنه
- مناسب برای سپر، دستگیرهها، قاب چراغ و سایر قطعات پلاستیکی
جمع بندی
در پایان می توانید تمامی موارد ذکر شده در بالا را به صورت خلاصه در این جدول مشاهده کنید:
| روش صافکاری | ناحیه مورد استفاده | مراحل انجام کار | مزایا |
|---|---|---|---|
| PDR (صافکاری بدون رنگ) | فرو رفتگیهای کوچک و متوسط روی درها، گلگیرها، کاپوت و صندوق عقب | 1. تشخیص محل دقیق آسیب با نور مخصوص 2. دسترسی به پشت پنل 3. اعمال فشار کنترلشده با میلهها و ابزار PDR 4. اصلاح نهایی و همسطح کردن سطح | – حفظ رنگ اصلی خودرو – سرعت بالا و صرفهجویی در زمان – هزینه کمتر نسبت به صافکاری سنتی – مناسب برای فرو رفتگیهای کوچک |
| صافکاری سنتی با همر و چکش | فرورفتگیهای متوسط تا عمیق در تمامی بخشهای فلزی خودرو | 1. بررسی و سنجش ضخامت فلز 2. فرمدهی اولیه با همر و چکش 3. اصلاح جزئیات با لیسه و قلم 4. آمادهسازی سطح برای رنگآمیزی | – امکان ترمیم فرورفتگیهای عمیق و پیچیده – انعطاف در فرمدهی هر نوع فلز و ناحیه – نتیجه نهایی دقیق و با دوام |
| صافکاری شاسی و ستونها | شاسی، ستونها، مناطق آسیبدیده پس از تصادف شدید | 1. بررسی اولیه و اندازهگیری دقیق 2. اتصال خودرو به دستگاه شاسیکشی (Frame Pulling) 3. کشیدن تدریجی قطعات آسیبدیده 4. بررسی زاویهها و همترازی 5. ترمیم نهایی و آمادهسازی برای رنگ | – حفظ ایمنی و استحکام ساختاری – اصلاح دقیق آسیبهای شدید و تصادفهای سنگین – جلوگیری از آسیب ثانویه به سایر بخشها – هماهنگی کامل با استاندارد کارخانه |
| صافکاری سپر، دستگیرهها و قطعات پلاستیکی | سپرها، دستگیرهها، قاب چراغ و سایر قطعات پلاستیکی | 1. تشخیص نوع پلاستیک و شدت آسیب 2. اعمال اصلاح با ابزار مخصوص پلاستیک (PDR پلاستیک) 3. سنبادهزنی و اعمال پرایمر در صورت نیاز 4. رنگآمیزی و پرداخت نهایی 5. بررسی نهایی برای هماهنگی رنگ و فرم | – جلوگیری از ترک خوردن پلاستیک – ترمیم سریع و دقیق فرورفتگیها و خراشها – حفظ هماهنگی رنگ با سایر نواحی – مناسب برای قطعات حساس و ظریف |
